Course

Reimagining Nature Online Cursus (NL)

Leer over creatieve en artistieke methoden voor een vernieuwende kijk op mens en natuur

Course overview

Welkom bij de online cursus ‘Reimagining Nature’! Deze cursus is speciaal ontworpen voor docenten die geïnteresseerd zijn in het verkennen van diverse artistieke en creatieve methoden waarmee we op een vernieuwende manier naar de natuur en de rol van de mens hierin kunnen kijken. Reimagining Nature biedt een stimulerende reis om je perspectieven op ecologische duurzaamheid te verbreden en innovatieve methoden te integreren in je onderwijs.

Duik in de wereld van verbeelding

In deze cursus delen kunstenaars, ontwerpers en onderzoekers nieuwe perspectieven en methoden om onze veranderende relaties met de natuur te onderzoeken. Je verdiept je in digitale en speculatieve verbeeldingstechnieken, waarmee je met je studenten kunt speculeren over het leven met toekomstige zeespiegelstijging, of verhalen kunt vertellen vanuit het perspectief van dieren of planten die leven in door de mens aangepaste omgevingen. We ontdekken hoe het verlies van natuurfenomenen als gletsjers invoelbaar gemaakt kan worden, en maken veranderingen in onze leefomgeving bespreekbaar aan de hand van audiocollages waarin verleden, heden, en toekomst samenkomen.

Toepasbaar in jouw onderwijspraktijk en daarbuiten

De cursus is toegespitst op docenten in het hoger onderwijs die geïnteresseerd zijn in ecologische duurzaamheid en deze thematiek op een creatieve manier willen integreren in hun onderwijs. Als docent kan je de methoden uit de cursus in je eigen onderwijspraktijk inzetten en het gesprek met je studenten aangaan over de essentiële vraag: “Wat is een duurzame toekomst?”

De methoden uit de cursus kunnen ook buiten de onderwijscontext toegepast worden. Denk aan gemeentes die hun ruimtelijke ordening en transitieopgaven beter willen afstemmen op de behoeftes en belevingswereld van niet-menselijke medebewoners, of ontwerpers en bedrijven die de uitgangspunten van more-than-human design invoelbaar en bespreekbaar willen maken. De cursus is geschikt voor iedereen die geïnteresseerd is in ecologische duurzaamheid en manieren om deze thematiek via creatieve methodes uit te diepen.

Wat kan je verwachten

In de modules van de cursus introduceren kunstenaars, ontwerpers en onderzoekers je in de wereld van creatieve en artistieke methoden om onze relatie met de natuur op een dieper niveau te verkennen. Na het afronden van deze leeractiviteiten, selecteer je als docent een (of meerdere) van deze creatieve methoden en past deze toe in je eigen onderwijspraktijk. De cursus biedt niet alleen theoretische kennis, maar geeft je dus ook de kans om de methoden in de praktijk te brengen en te ervaren hoe ze jouw onderwijs kunnen verrijken.

De cursus bestaat uit een introductievideo, een verdiepingscluster over dominante en onderbelichte stromingen in de geschiedenis van het denken over de relatie tussen mens en natuur, en drie thematische clusters vol creatieve methoden om toe te passen in je onderwijspraktijk. In deze drie clusters duik je achtereenvolgens in de volgende onderwerpen:

  • De wereld bekeken vanuit de natuur (waarin het leren inleven in de belevingswereld van niet-menselijke soorten centraal staat);
  • Een nieuwe kijk op de natuur (waarin taboes en aannames uit het verleden bevraagd en waar nodig aangepast worden);
  • Reflecties op een veranderend landschap (waarin een toekomst met klimaatverandering gevisualiseerd of invoelbaar gemaakt wordt).

Structuur en inhoud

  • Het is aan te raden eerst de introductiepagina door te nemen en het eerste cluster te doorlopen. Vervolgens ben je vrij om ervoor te kiezen de cursus lineair te doorlopen, of je inspiratie dwars door de modules te volgen. Kies de methodes die jou aanspreken of die direct aansluiten bij thema's die je in je lessen behandelt. Alles is direct toegankelijk: je kunt op elk moment bij alle video's, bronnen, en opdrachten, en kan deze gebruiken bij je eigen lessen.

Leerdoelen

Na afronding van deze online cursus:

  • Heb je een breder begrip ontwikkeld van hoe definities en percepties van de natuur sterk afhankelijk zijn van context en cultuur;
  • Heb je inzicht verkregen in hoe creatieve en artistieke benaderingen kunnen helpen bij het verkennen van deze thematiek en om de diverse perspectieven op de relatie tussen mens en natuur te begrijpen.
  • Heb je verkend hoe je verschillende artistieke en creatieve methoden effectief kan inzetten binnen je eigen onderwijspraktijken
  • Weet je het gesprek over ecologische duurzaamheid op nieuwe manieren op gang te brengen.
  • Actief deelnemen aan kennisuitwisseling met andere docenten rondom het thema van de cursus.

Voor wie is deze online course bedoeld?

  • Docenten geïnteresseerd in ecologische duurzaamheid en creatieve methoden voor hun onderwijspraktijk.
  • Docent-onderzoekers uit het CoECI netwerk: AHK, HvA, Inholland, de Gerrit Rietveld Academie en het Mediacollege.
  • Iedereen geïnteresseerd in ecologische duurzaamheid.

Ontmoet de gastdocenten

Loes Bogers interesseert zich voor praktijken op het snijvlak van kunst, design en technologie die zich bezighouden met urgente maatschappelijke vraagstukken. Ze was jarenlang werkzaam als docent-onderzoeker op verschillende (kunst)hogescholen, en was als maker en regelaar van 2017 – 2025 betrokken bij collectief Hackers & Designers. Sinds 2026 werkt Loes als subsidiespecialist Digitale cultuur bij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Collectief Walden is een groep kunstenaars en denkers die de urgentie voelt van de ecologische crisis. We zijn een filosoof, een dramaturg en een scenograaf. Maar de filosoof is ook grafisch ontwerper, de dramaturg is politiek theoreticus, en de scenograaf is een mimer.  Allen performen we: soms als lecture-performers; soms als de bedieners van grootschalige changementen in het landschap; soms als muzikant. Radiomakers, muzikanten, performers,schrijvers en biologen bewegen in de eerste en tweede cirkel van ons collectief. Nooit zijn we fictieve personages, want fictie maken we niet. We maken installaties, voorstellingen en ontmoetingsruimtes op  het grensgebied van wetenschap, documentaire en beeldende kunst.  We hanteren een interdisciplinaire aanpak: beelden, poëzie, lecture performances en muziek komen samen in collage-achtige voorstellingen en dynamische installaties. De werken vinden vaak plaats in landschappen of de openbare ruimte.

Collectief Walden is een groep kunstenaars en denkers die de urgentie voelt van de ecologische crisis. We zijn een filosoof, een dramaturg en een scenograaf. Maar de filosoof is ook grafisch ontwerper, de dramaturg is politiek theoreticus, en de scenograaf is een mimer.  Allen performen we: soms als lecture-performers; soms als de bedieners van grootschalige changementen in het landschap; soms als muzikant. Radiomakers, muzikanten, performers,schrijvers en biologen bewegen in de eerste en tweede cirkel van ons collectief. Nooit zijn we fictieve personages, want fictie maken we niet. We maken installaties, voorstellingen en ontmoetingsruimtes op  het grensgebied van wetenschap, documentaire en beeldende kunst.  We hanteren een interdisciplinaire aanpak: beelden, poëzie, lecture performances en muziek komen samen in collage-achtige voorstellingen en dynamische installaties. De werken vinden vaak plaats in landschappen of de openbare ruimte.

Ruth Catlow is een in het VK gevestigde kunstenaar, onderzoeker, curator en medeoprichter/directeur van Furtherfield, een Arts Council NPO. Ze specialiseert zich in speelse, collaboratieve projecten die kunst, technologie en eco-sociale verandering verkennen. Furtherfield, gevestigd in East Anglia, VK, ondersteunt gemeenschappen bij het inzetten van creativiteit in het tegenwerken van ongelijkheden en het opbouwen van democratischere, rechtvaardigere culturele en ecologische toekomsten, waarbij meer-dan-menselijke perspectieven en kritische, groepsgedreven ontdekking worden omarmd.

Cream on Chrome is een in Rotterdam gevestigde experience design studio, opgericht door Jonas Althaus (DE) en Martina Huynh (CH). Met hun bekroonde multimediale installaties proberen ze mensen te betrekken bij de urgente vraagstukken van onze tijd. Door de focus te leggen op interactie, weten ze nieuwe perspectieven op economie, nieuwsmedia en techno-ecologieën op een speelse en intuïtieve manier toegankelijk te maken. Cream on Chrome werkt samen met academische en culturele instellingen en presenteert hun werk regelmatig op internationale podia.

Anne Dessing is een Nederlandse architect. Haar praktijk, Studio Anne Dessing, opereert op het snijvlak van kunst en architectuur. Ze onderzoekt architectuur via tentoonstellingen, installaties, tekeningen, maquettes, interieurs en (tijdelijke) gebouwen. Ze gebruikt de krachtige representatietechnieken van de discipline als hulpmiddelen om samenlevingen als complexe esthetische systemen te begrijpen.

Sam Edens is coördinator van de Biomaterials Studio, een community lab op de HvA waar studenten, docenten en onderzoekers werken met biobased en levende materialen en experimenteren met biodesign technieken. Sam coördineert de minoren Makers Lab: Making as Research en Sustainable Futures: Nature + Design + Creativity, waarin biodesign centraal staat.

Carlo De Gaetano is ontwerper en onderzoeker bij het Visual Methodologies Collective, waar hij gespecialiseerd is in datavisualisatie voor sociaal onderzoek. Hij ontwikkelt methoden om audiovisuele collecties met een natuurthema uit archieven en onlineruimten te verzamelen en te verkennen, door het gebruik van AI en participatieve praktijken. Hij werkt als informatieontwerper samen met het Digital Methods Initiative (UvA), waar hij onder andere heeft bijgedragen aan onderzoeken naar de verbeelding van de klimaattoekomst, klimaatbewegingen en desinformatie. Carlo ontwerpt lesmateriaal voor onderwijsprogramma’s binnen en buiten de HvA over het gebruik van datavisualisatie, computer vision-software en beeldcollecties bij het bestuderen van maatschappelijke vraagstukken.

Let Death Dance Again is een in Amsterdam gevestigde onderzoeks- en ontwerpstudio, opgericht door Stefan Schäfer, die de kracht van de dood, gedenktekens en herdenkingsrituelen onderzoekt in relatie tot de verwoesting van het milieu. LDDA onderzoekt hedendaagse waarden in het allegorische concept van de dodendans en de integratie ervan in het dagelijks leven en de hedendaagse esthetiek. Alle projecten resulteren in verschillende media, zijn D.E.A.D. (Death. Environment. Anthropocene. Design), en zijn internationaal tentoongesteld. In mei 2023 begint hij zijn Professional Doctorate (PD) bij DAS Research, lectoraat van de Academie voor Theater en Dans met de titel “Breaking Apart Together: Performing speculative design with dying mountains and glaciers”.

Agat Sharma is een kunstenaar, docent en theatermaker. Agat is momenteel betrokken bij een langlopend onderzoek naar de geschiedenis van katoen, waarbij hij theatrale experimenten uitvoert die de prekoloniale erfenis van katoen, koloniale extractie en de voortdurende agrarische crisis in India verkent. Zijn werk belicht prominent thema’s die de ontstaansgeschiedenis, evolutie en uitwissing van de relatie tussen land en lichaam onderzoeken. Hij werkt met een uitgebreide opvatting van wat een lied en een verhaal kunnen zijn en gebruikt deze als instrumenten om postkoloniale verbeeldingen op te roepen. Agat werkt tussen Nederland en India. Eerder was zijn werk verbonden aan The Sarai Programme, Khoj Artist Association, Jawahar Kala Kendra en Jan Natya Manch.

Justus Sturkenboom is co-coördinator van en doceert in de Ad Frontend Design & Development en de minor Denkerslab: Filosofie in Actie van de Hogeschool van Amsterdam.

Elise Talgorn is een multidisciplinaire onderzoeker en kunstenaar die onderzoekt hoe verhalen compassievolle verbindingen tot stand kunnen brengen tussen mensen, natuur en technologie. Ze is als associate professor Impact Storytelling verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam, waar ze onderzoekt hoe participatieve, verhalende ervaringen systemische verandering kunnen stimuleren. Als kunstenaar maakt ze schilderijen en strips die met humor en emotie stem geven aan het meer-dan-menselijke.

Katía Truien is mediaonderzoeker, curator en muzikant. Haar werk houdt zich bezig met het samenbrengen van mensen rond praktijken van luisteren, archiveren en het beoefenen van alternatieve stedelijke, technologische en ecologische toekomsten. Ze is deel van Loom – praktijk voor culturele transformatie. Ze doceert bij de Studio for Immediate Spaces aan het Sandberg Instituut, en cureert het contextprogramma bij Rewire festival.

 

Ontmoet de redactie

Sabine Niederer

Sabine Niederer, PhD, is lector aan de Hogeschool van Amsterdam, waar ze het Visual Methodologies Collective heeft opgericht, een onderzoeks- en ontwerpcollectief dat zich richt op het ontwikkelen van visuele, digitale en participatieve methoden voor sociaal en cultureel onderzoek. In haar projecten brengt Sabine kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en studenten uit verschillende disciplines samen om urgente sociale en culturele vraagstukken te bestuderen, met speciale aandacht voor ecologische en sociale duurzaamheid. www.visualmethodologies.org

Nick Verouden

Nick Verouden, PhD, is hoofddocent onderzoek at Creative Media for Social Change at the Amsterdam University of Applied Sciences. He focuses on developing and applying creative research methods to explore and strengthen new connections and collaborations. His work places particular emphasis on the use of film and video techniques in participatory projects related to climate and sustainability. In 2016, he completed his PhD from TU Delft, exploring complex collaborative processes and the role of conversations and silences within them.

Inte Gloerich

Inte Gloerich, PhD, is onderzoeker bij de Visual Methodologies Collective aan de Hogeschool van Amsterdam. In haar werk onderzoekt ze op kritische en creatievere wijze de raakvlakken tussen opkomende technologieën, cultuur en macht. Haar werk verbindt theoretische analyse met participatieve en creatieve methoden om technologie te verkennen vanuit dekoloniale, feministische en ecologische perspectieven. Ze behaalde haar doctoraat in Media Studies aan de Universiteit Utrecht, waar ze zich richtte op de verbeelding van ‘waarheid’ in blockchain cultuur. Momenteel is ze als postdoc-onderzoeker betrokken bij het Slow AI-project, dat streeft naar een kritische, ethische en duurzame relatie met AI. Het project bevraagt hoe we met deze technologieën omgaan in onze samenleving en moedigt aan om alternatieve tegenwoordige en toekomstige tijden met AI te verbeelden.

Colofon

Initiatiefnemers: Sabine Niederer (Visual Methodologies Collective) en Nick Verouden (Creative Media for Social Change)

Redactie: Sabine Niederer, Nick Verouden, en Inte Gloerich

Redactie-assistent: Madelein Pas

Met bijdragen van: Loes Bogers, Collectief Walden, Ruth Catlow, Cream on Chrome, Anne Dessing, Sam Edens, Carlo De Gaetano, Stefan Schäfer, Agat Sharma, Justus Sturkenboom, Elise Talgorn, Katía Truijen

Videoproductie: Joussef Jouda (Studio HvA | AV-Producties), met ondersteuning van Daniel Laaper (Beeldlabs CO-CB)

Technische ondersteuning: Digital Society School

Mede mogelijk gemaakt door: Centre of Expertise Creative Innovation en Verbeelding in Transities.